АҚШ сайлауындағы діни фактор

Діни фактор бұл сайлауда біраз жаңғырыққа ие болды. Алдымен, Обаманың бұрынғы пасторы Джереми Райттың «God damn America» (Американы қарғыс атсын) деген сөзі америкалықтар арасында кеңінен тарады. «Ақ Үйге барғысы келетін адам қалайша мұндай сөз айтқан адаммен рухани қатынаста бола алады» деп, осы сөзді МакКейннің сайлау кампаниясы сайлаушыларды Обамадан бездіру үшін пайдаланды. Әдетте, америкалықтар «God bless America» (Американы Құдай жарылқасын) дейді.
Pew Research Center әлеуметтік зерттеулер институтының директоры Скот Китер, «Зерттеулер көрсеткендей, бұл сөздің де, қатынастың да сайлаушыларға әсер ете қоймағаны» жөнінде айтса, МакКейннің раллиінде біз сұхбаттасқан сайлаушы, демократ, бірақ, республикандық кандидатты қолдайын деп отырған Джон Откинс, «Мені Обаманың жанындағы адамдар шошындырады» дейді.
Екінші мәселе, Обаманың мұсылман әлемімен байланысының болуы-мыс мүмкіндігі. Әкесінің есімінің Хусейн аталғаны.
Американ-Ислам Кеңесінің Кливленд бөлімінің директоры, Джулия Шерсон, «АҚШ- та мұсылман болу фобияның жаңа түрі. Мәселен, Обаманың қара нәсілді екенін айтуға болмайды, бірақ, оның мұсылман әлемімен байланысын айтуға болады» дейді.
Толықтай сөйлемнен жұлып алынған «My Muslim faith» деген Обаманың сөзін, қарсыластары, діні мұсылман деп таратқаны белгілі. Обаманың проблемасы, сөйлемді қанық айтуға шебер емес. Бірнеше сөйлемді қосарластырып айтып, кісіні шатыстырады. Joe the Plumber оқиғасындағы «spread the wealth» деген сөзін МакКейн кампаниясы өте ұтымды пайдалануда.
Жалпы, АҚШ дін таңдауы түгілі өзге нәрселерге де бостандық берілген ел. «АҚШ үшін адамның қандай дінге қатысы болғанының қаншалықты маңызы бар? Бұл Сауд Арабиясы секілді бір негізгі дінге иек артқан мемлекет емес қой?» деген сауалға, «Religion’s Changing Role in American Politics» кітабының авторы, профессор Джон Грин, «2008 жыл сайлауында діни мәселе өте маңызды. Тіпті, екі кандидаттың арасын бөлетіндей рөлге де ие» дейді. Оның айтуынша, сайлаушылар өздерінің діни бостандығы жайлы құқығына сенеді және қандай дінді таңдайтынын әркімнің өзі біледі деп санайды. Бірақ, мәселе, президенттің дініне келіп тірелгенде, оларға бәрібір емес, әсіресе, президенттікке кандидат бүгінгі күнде АҚШ-та абыройсыздау мұсылман немесе мормон болса» дейді.
Американ-Ислам Кеңесінің Кливленд бөлімінің директоры, Джулия Шерсон, АҚШ-та соңғы 7-8 жылда мұсылмандардың үлкен прессингте болуының кішкентай балаларға да сезілгенін айтады. «Тіпті, балалардың, әке-шешелерінен «Біз шынымен де соншалықты жаман адамбыз ба?» деп сұраған да жағдайлары болыпты.
Ол Буш әкімшілігі бұрынғы Мемлекеттік хатшысы Коллин Пауэллдің АҚШ мұсылмандарын қорғаған сөздерін сүйсіне айтады. «Обама мұсылман екен» деген жаңғырық қаттырақ шыққан кезде, Пауэллдің « Мұсылман болса қайтеді? Егер қазір 7-жасар кішкентай мұсылман баласы болашақта АҚШ президенті боламын деп армандаса, жазғыратындай бірдеме бар ма?» деген мәлімдемесі біраз мұсылманға өте жағымды әсер еткен.

АҚШ сайлауындағы нәсілдік фактор

«Америка қара нәсілді азаматты президент етіп сайлауға дайын» дейді, Вашингтондағы Pew Research Center әлеуметтік зерттеулер институтының директоры Скот Китер. Оның айтуына қарағанда, бүгінгі АҚШ бұдан 20 жыл бұрынғыдай емес, әжептеуір әлеуметтік либералды бағытта. «Жастар үшін кісінің түсі аса маңызды емес» дейді ол.
Бұл сайлауда дауыстарын тіркеген жастардың өсімі байқалды. Қазақстандағыдай емес, АҚШ-та сайлау алдында азаматтар міндетті түрде, дауысын тіркеуі керек.
Pew Research Center зерттеуіне қарағанда, жас сайлаушылардың 66 пайызы Барак Обамаға, 27 пайызы Джон МакКейнге дауыс беруі мүмкін.
Нью-Йорк тұрғыны, Джордж Вашингтон университетінде оқитын 18 жастағы Стивен, «Мен Обаманы сайлаймын. Оның түсінің қандай екені маған бәрібір. МакКейнге дауыс берер-ақ едім, бірақ, Сара Пэйлинді вице-президент ретінде сайлау, қорқынышты. Оның тәжірбиесі де шамалы. Әрі өте консервативті» дейді.
Огайо штаты, Кливленд қаласындағы Case Western Reserve University, саяси ғылымдар профессоры Джозеф Уайттың айтуына қарағанда, АҚШ-тың 40-жастан төмен азаматтары үшін нәсілдік фактор еш нәрсеге әсер ете алмайды. Өйткені, бұл мәселе маңызды емес. «АҚШ 25 жылдан бері Мартин Лютер Кингтің (Өміріне қастандық жасалынған қара нәсілді американ пасторы) туған күнін бүкілхалықтық мейрам ретінде тойлайды. Сонда, қазір жасы 35-ке келген азамат 10- жасынан бері бұл мерекемен таныс деген сөз. Мереке күндері барлық жерде демалыс. Кинг туралы әртүрлі презентациялар жасалынады. Мұны көріп өскен бала, жастайынан-ақ нәсілдік мәселеге көңіл бөлмейді. Оның үстіне, қазір Америкадағы ең атақты адамдар кімдер? Майкл Джордан, Опра Уинфри, Леброн Рэймон Джеймс. Бұлар теледидар бетінен түспейді. Мұны көріп өскен америкалық жасөспірім, әрине, нәсілдік мәселеге бас ауыртпайды» дейді ол. Алайда, МакКейн раллиінде тек ғана ақ нәсілділердің жиналатындығының және зерттеулерге қарағанда, афро-америкалықтардың 98 пайызының негізінен Обаманы қолдайын деп отырғандығының себебін сұрағанымызда, ол «МакКейнді қолдайтын ақ нәсілділер, негізінен республикалық партия өкілдері болар»деп уәж айтады. «Афро-америкалықтар дәстүрлі түрде демократтарды қолдайды» дейді ол. Бұған қоса, «Бәлкім, оңтүстік штаттарда кей адамдар сайлау учаскесіне барарда іштерінен нәсілдік мәселе туралы ойланатын шығар. Бірақ, ол сайлау нәтижесіне әсер ететіндей мөлшерде емес» дейді.
Профессор Уайт буындар алмасуы, нәсілдік мәселені кейінше ысырды дейді.
Алайда, араб текті Американ азаматы, Обаманың сайлау кампаниясында жұмыс істейтін Нәдір Мехур Мұстафа, нәсілдік мәселенің әлі де болса бар екендігін алға тартады. Сайлау кезінде волонтерлер, үй үйді аралап жүреді. Нәдірге сенсек, есік есікті қағып, Обаманы насихаттап жүрген кезінде, «Дүниедегі соңғы адам болса да, Обамаға дауыс бермеймін деген сөзді естіген. «Бұл меніңше, нәсілшілдіктің айқын көрінісі» дейді ол.
Бірақ, шыққан тегі филиппиндік Ивет Обиаске, сайлау учаскесіне барар кезде нәсілдік мәселеден гөрі кандидаттың жасы маңыздырақ. Қазір МакКейннің жасы 72-де, Обаманікі болса, 47-де.

Қара нәсілді американ жұлдыздары Обаманы қолдауда өте белсенді көзге түсті. Мәселен, Опра Уинфри, өзінің ток-шоуына Сара Пэйлинді шақырудан бас тартты. Оның бағдарламасының рейтингісі жоғары болғандықтан, Сара Пэйлиннің имиджіне жағымды әсер ету мүмкіндігі бар еді.
Осыдан 4-5 күн бұрын, 30-қазан күні афро-америкалық спортсмен, атақты баскетболшы Леброн Рэймон Джеймс пен рекордсмен-рэппер Джей Зи (Бейонстың күйеуі) Кливлендте 20 000 адамды жинап, Барак Обаманы қолдау мақсатында тегін концерт берді. Леброн Рэймон Джеймс, әрине қонақ ретінде қатысты. Концертке жиналған халықтың 99.9 пайызы қара нәсілділер болды.
Қара нәсілділердің әлі күнге дейін өз жеке шіркеулерінің болуы да, біраз ақпарат береді. Кливлендтегі қара нәсілділердің Бетани шіркеуіндегі жиынды көруге барғанда, дін секілді әмбебап дүниеде бір нәсілді ғана адамдардың жиналуы ерекше болып көрінді. Шіркеуден гөрі, адамдардың жиналып, бір бірімен көрісетін орталығын еске түсіреді. Джон Грин, Огайодағы The University of Akron, саяси ғылымдар профессоры, «Religion’s Changing Role in American Politics» кітабы авторының сөзіне қарағанда, әрине, қазіргі қара нәсілділердің әлі күнге дейін бөлек шіркеулерге ие болуы, кезіндегі құл иеленушілік кезеңімен байланысты. «Ол кезде қара нәсілділерді ақ нәсілділер шіркеулерге жолатпайтын. Бірақ, қазір, заман өзгерді, соған қарамастан, екі топ екі бөлек пірәдар етеді» дейді ол.
Ал сайлаудағы Обаманың нәсіліне қатысты, «Афро-америкалықтардың түгелдей дерлігі, сонымен қатар, ақ нәсілділердің негізгі бөлігі Обаманы сайлауға дайын. Тек, Обама саясатымен келісе тұрып, оған дауыс бермеуі мүмкін ақ нәсілділердің шамасы толық белгілі емес» дейді ол.
Испантілді америкалық Джозе Фелисиано болса, «Нәсілшілдік мәселе маңызды емес. Егер ол мәселе өздігінен хабар берген күннің өзінде, Обамаға, ол тек ғана жағымды әсер етеді» дейді.

Огайоның маңызы

Сайлау 4-қарашаға белгіленгенімен, АҚШ азаматтары дауыс беруді бір ай бұрын бастап жіберген. Огайо штатының Кливленд қаласындағы сайлау учаскелерінде халық дауыс беру үшін кезекте тұр.
Огайо президенттік сайлауда аса маңызды рөлге ие штаттардың бірі. Тіпті, мұнда «You can't win the White House without Ohio» деген ұғым кеңінен таралған. АҚШ сайлау жүйесі бойынша, сайлаушылар коллегиясындағы 538 дауыстың 270-нен артық дауыс алған кандидат президент болып сайланса, сол 538 дауыстың 20-дауысы Огайоға тиесілі.
Бұл штаттың салмағы сайлау коллегиясында 55 дауысқа ие Калифорния штатынан да басым. Өйткені, Калифорния немесе Нью-Йорк штаттарының демократтарға бүйрегі бұратынын білетін республикалық кандидат ол штаттарға аса бас ауыртпайды, не болмаса, Техас, Луизиана штаттарының республикалық партияны жақтайтындығынан хабардар демократтар бұл штаттарға аса көңіл бөлмеуі де мүмкін. Ал Огайо штаты ешбір партияға басымдық бермейтіндіктен, кандидаттар бұл штаттардағы әрбір дауыс үшін күресуге бейіл. Мұны Джон МакКейн мен Барак Обаманың раллилері айқын көрсетті. МакКейн сайлау алдындағы аптада Огайо штатындағы қалаларды автобустық турмен аралап шықса, Обама да Огайоға дүркін-дүркін келіп тұрды.
«Swing states» немесе аумалы-төкпелі позицияға ие штаттардың қатарына Огайомен қатар Пенсильвания, Флорида, Вирджиния штаттары кіреді.
Әзірше, Огайода, Барак Обаманың мүмкіндігі жоғары. Огайоның негізгі газеттерінің (Ohio Newspaper Poll) бірігіп жасаған зерттеуіне қарағанда, Обама 49%, МакКейн 46% дауысқа ие болуы мүмкін. Бірақ, шамамен 5-6% сайлаушы кімге дауыс беретінін әлі толық шешпегендігі себепті, Огайоның позициясын білу қиынға түседі. Алайда, Кливлендтегі Case Western Reserve University профессоры Джозеф Уайттың айтуына қарағанда, Огайода демократтардың мүмкіндігі өте жоғары. Ескерту:АҚШ- та журналистер эксперт ретінде ғалымдардың, университет оқытушыларының айтқанына сүйенеді. Ғалымдардың беделі өте жоғары.
«Огайо «Swing state» статусынан жақын арада арылатын шығар. Өйткені, мұнда демократтардың позициясы жоғарылап барады» дейді ол. Уайттың түсінігінше, Обама, республикалықтарға адал Айова, Нью Мексико, Невада, Колорадо секілді штаттарда үлкен беделге ие болып отырғандықтан, оған тіпті, Огайодағы жеңістің қажеті аса шамалы. Дегенмен, МакКейн де, Обама да Огайоның сайлаушылар коллегиясындағы 20 дауысынан бас тартпақ емес.
Огайо 2004 жылғы сайлауда 20 дауысты президент Бушқа берген. Уайттың сөзіне қарағанда, АҚШ сайлау тарихында, республикалық партиядан сайлауға түсетін кандидат Огайодан жеңілсе, бүкіл сайлаудан жеңіледі. Сондықтан да, МакКейн Огайодағы барлық дерлік қалаларды аралап шықты.

Демократиялық партия кандидаты Барак Обаманың сайлау алды раллиі

Обаманың Кливлендтегі раллиіне 80 000 адам жиналды. Кешкі сағат 18.00-ге белгіленген раллиге халық түскі 13.00- ден- ақ шоғырлана бастады.
Сенбі-жексенбі күндері Кливленд, Американың өзге де (Нью-Йоркті қоспағанда. Оның жөні басқа) қалалары секілді босап қалады. Бірақ, бұл жексенбіде көшелер адамға лық толы болды.
Обаманың сайлау алды девизі «Өзгеріс», жаңа бағыт дегенге сай келеді. Жұрт оны «Yes, We Can» девизімен қошеметтеді.
Обама да салықты азайту мәселесіне көңіл бөлді.
Бірақ, екі кандидаттың салықты азайту мәселесі екі бөлек әлеуметтік топқа арналған.
Обама жылына 250 000 доллардан артық ақша табатын азаматтарға салынар салықты көбейтпек. Ол үшін бұл топтағы адамдар ауқатты болып есептелінеді.
«АҚШ-тағы орта бизнес өкілдерінің 98% жылына 250.000 доллардан кем пайда табады. Салық саясаты оларға әсер етпейді» дейді Обама.
МакКейн жылына 250 000 доллардан көп ақша табатын азаматтарды орташа топ деп есептейтіндіктен, оларға салынар салық көлемін азайтпақ.
«Америка—бизнесмендері ең көп салық төлейтін мемлекет. АҚШ- тағы бизнестің төлейтін салық көлемі түсіретін пайдасының 35% тең, Ирландияда бұл көрсеткіш бар- жоғы--11%. Салықты көп төлегісі келмегендіктен, Америка бизнесмендері өзге елдерде жұмыс істеп, өзге елдердің жұмыс күшін еңбекпен қамтамасыз етуде. Салық көлемін азайтсақ, олар елге келіп, жаңа жұмыс орындарын ашады, америкалықтардың өздерін жұмыспен қамтамасыз етеді» дейді МакКейн.

2.Республикалық партия кандидаты Джон МакКейннің сайлау алды раллиі

Кливлендтен 20 миль қашықтықтағы Ментор қаласында өткен МакКейннің сайлау алды раллиіне шамамен 3 мыңдай адам жиналды. Мұндағы мектептің баскетбол залында орын жетпегендіктен, бір мыңдай адам сыртта үлкен монитордан бақылап тұрды. Ралли кешкі 18.30-ға белгіленгенімен, халық 15.00-ден-ақ жинала бастады. МакКейннің өз сайлау алды раллиін 500.000 жуық халқы бар Кливлендте емес, 40 мыңдай тұрғыны бар Ментор қаласында ұйымдастыруының себебі: Кливлендте негізінен қара нәсілді халық шоғырланған. Қара нәсілді халық, АҚШ сайлау тарихында, негізінен, демократтарды қолдайды. Ал Барак Обама демократ. Республикалықтар болса, негізінен, ірі қалаларда емес, ірі қала жанындағы кішігірім қалаларда үлкен беделге ие. Өйткені, АҚШ-тың ірі қалаларында негізінен, жағдайы аса керемет емес тұрғындар мекендесе, ауқатты америкалықтар, ірі қала сыртындағы кішігірім қалаларда тұрады. Ментор ауқатты, ақ нәсілді америкалықтар мекендейтін кішігірім қала. МакКейннің раллиінде қара нәсілді бірен-саран ғана адамды кездестірдік.
Раллидің форматы 1-мамыр сияқты кеңестік мерекелерді еске түсіреді. Ол кезде жұрт алаңға әртүрлі плакаттар алып, бала-шағасымен қыдыруға шығатын болса, мұндағы саяси науқанның нағыз көрініс беретін жері—раллиге де америкалықтар отбасы мүшелерімен келеді. МакКейннің 30 минуттық сөзі үшін шамамен 3-4 сағаттық уақытын бөлген америкалықтардың ерекшелігі сол, олар мұндай жиындарға өз еркімен келеді.
Америкалық публиканың саяси жиындарға әбден төселіп қалғандығы байқалады. Тіпті, бұл публиканы бақылауда ұстау МакКейнге еш қиынға түспеді.
МакКейннің негізгі сайлау алды жоспары—«Салықты азайту». Әскери шенді кандидат ұранды да өзіне жақын салаға машықтап, «Stand up and fight» деп алған.

Несмотря на порывистый ветер и дождь, на избирательных участках Кливленда, крупнейшего города штата Огайо, с утра можно было наблюдать толпу людей, пришедших на выборы.

Огайо - один из важнейших штатов в избирательной гонке, так как число выборщиков от него равняется 20. Если сравнить Огайо с другими штатами, то по степени важности он уступает только шести штатам. Роль Огайо в избирательной кампании может определить фраза: "You can"t win the White House without Ohio" - "Без поддержки Огайо ты не одержишь победу за Белый дом". Огайо тем и отличается, что в последнее время этот традиционный республиканский штат перешел на сторону демократов. Президент Буш выиграл в Огайо в 2004 году, но спустя 4 года у сенатора МакКейна есть все предпосылки проиграть здесь. Чтобы не потерять Огайо, он почти два дня будет ездить по крупнейшим городам штата в автобусном турне. В свою очередь, сенатор Обама тоже попытается не упустить здесь свой шанс.По результатам исследования, проведенного Ohio Newspaper Poll, сейчас Барак Обама лидирует с 49 процентами. МакКейн отстает на 3 процента. Но 11 процентов респондентов ответили, что могут изменить свое мнение, поэтому кандидаты проявляют повышенную активность.Механизм голосования в Соединенных Штатах более сложный по сравнению с казахстанскими реалиями. Мало того, что здесь существует институт выборщиков, который осложняет процесс голосования, так еще избиратели обязаны зарегистрировать свои голоса за 30 дней до выборов. Но американцам стараются облегчить задачу: по словам Майка Веста, специалиста Board of election округа Кайахога (Кливленд), избиратели могут теперь голосовать по почте.Округ Кайахога, крупнейший в Огайо и 15-й по счету избирательный орган в Штатах, включает в себя 59 муниципалитетов.- За демократов будет голосовать намного больше людей, чем за республиканцев, - сказал в интервью нашей газете Майк Вест. - В данное время число избирателей, зарегистрировавших свои голоса, составляет 1111645 человек. 395546 из них - демократы, республиканцев же насчитывается 91448 человек.75-летняя афроамериканка Мэри Джонсон намерена проголосовать за Барака Обаму. Она, как и все афроамериканцы, традиционно голосует за демократов.- Обаму я поддержала и в праймериз, - говорит Мэри Джонсон. - Мне близки его идеи, особенно, что касается социального страхования и здравоохранения.Вообще, вопросы здравоохранения очень важны для американцев. 45-летний водитель Тим Ричардс также поддерживает Обаму за его планы по модернизации системы здравоохранения.- Каждый месяц мне приходится оплачивать 308 долларов за медицинское страхование, - сказал в интервью "ЭК" Тим Ричардс. - Получается, в год я оплачиваю 3700 долларов. Это очень дорого. Я верю в Обаму: он изменит страну в лучшую сторону.К нашему удивлению, ни один из респондентов, которых мы опрашивали, не высказывался в поддержку МакКейна. А вот сенатор-демократ Барак Обама пользуется огромной поддержкой звезд, особенно афроамериканских. Так, в Кливленде рэппер Джей Зи и баскетболист Леброн Рэймон Джеймс собрали 20-тысячную аудиторию, чтобы поощрить раннее голосование граждан. Люди стали приходить в холл "Q-Arena" за 3 часа до начала концерта. Перед ним состоялось прямое включение выступления Барака Обамы во Флориде. Слушая его речь, люди очень эмоционально выражали ему свою поддержку.Американские идолы призывали кливлендцев к раннему голосованию: "Идите голосовать! Каждый голос важен для "Перемен"!". Именно так звучит предвыборный слоган Обамы. Известно, что Леброн Рэймон Джеймс выделил приличные деньги на его избирательную кампанию.

«Барак Обама бұл сайлауда сөзсіз жеңеді. Коллегиядағы 538 дауыстың 310-315-не, сайлаушылардың 60 пайыздық даусына ие болады», дейді Томас Манн, американ сайлау жүйесінің білгірі. АҚШ президенті атану үшін кандидат 538 дауыстың кем дегенде, 270-не ие болуы керек.
Жеңіп қана қоймай, оның президенттік мерзімі кезінде, Конгрессте де Обаманың партияластары: демократтар басым орын алады. «Франклин Делано Рузвельттен бері ондай мүмкіндікке ешбір демократ- президент ие бола қойған жоқ еді» дейді Манн.
Манның болжамы бойынша, Сенаттан демократтар 17 орынды артығымен алса, ал өкілдер палатасында 20 демократ көбірек болмақ.

Социолог Скот Китердің айтуынша, Обаманың жеңісіне ең алдымен Буш әкімшілігінің экономикада қалдырған «мұрасы» әсер етпек.

АҚШ-тағы қаржылық проблема халықтың Республикалық әкімшілікке деген сенімін күрт төмендеткен. «Халық Ақ үйге тағы бір республикалықтың келуін қаламайды» дейді Китер.

Бірақ, Томас Манның ойынша, сайлаудан жеңуіне Обаманың өзінің де жеке қасиеттері жетерлік. «Ол өзін сабырлы да салиқалы саясаткер, эффективті кандидат ретінде көрсете білді. Бұл қасиеттері оның сайлаудағы нәтижесін айқындап береді» дейді.

Ал Китер болса, «Буш өзінен кейінгі кандидатқа жеңісті қамтамасыз етіп бере алмады, ол келесі кабинетке құлдыраған экономиканы ғана қалдырды. Клинтон Ақ үйден кеткен кезде, экономика өте жақсы деңгейде еді. Тіпті, ол шырматылған әртүрлі проблемаларға қарамастан, рейтингі жөнінен өте жоғары президент болған» дейді.

Буштың рейтингі тіпті, кезіндегі өз әкесінің рейтингісінен де төмен. Үлкен Джордж Буштың екінші мерзімге сайлана алмай қалғандығы белгілі.

« 2001 жылы халықтың 70 пайызы оған сеніп еді, қазір болса, 11 пайыздық сенімге ғана ие. Бұл тіпті, Джимми Картер мен Джеральд Фордтың рейтингісінен де төмен» дейді ол.

Обаманың «Өзгеріс», жаңа бағыт деген девизі біраз америкалықтардың көңілінен шыққан секілді. Өйткені, оларға шындығында да жаңа бағыт керек. Бұл олардың өз пікірі.

Америкалық сайлаушылармен сөйлесе келе, олардың Клинтон кезеңін өте жылы еске алатынын байқадық. Клинтон мерзімі оларға «Қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заманды» еске түсіреді.

Обаманы қолдайтын адамдарды қоғамның кез келген тұсынан кездестіруге болады.

Біз АҚШ-тағы алғашқы бір апта мерзімде, МакКейннің жақтастарын мүлде көрген жоқпыз десек те болады. Тек, бұрынғы КСРО-дан келген бірер эмигранттың ғана МакКейнді қызу қолдағанына куә болдық.Өйткені, бұрынғы КСРО өкілдері консервативті позиция ұстанып, дәстүрлі түрде республикалықтарға қолдау көрсетеді.

МакКейннің нағыз жақтастарын көру үшін, оның раллиіне келуге тура келді.

Партиялардың демографиялық анализіне қарағанда, демократтар негізінен афро-америкалықтардың, этникалық топтардың, оның ішінде испантілді америкалықтардың, кәсіподақ мүшелерінің, жағдайы орташа немесе төменгі класс өкілдерінің, ажырасқандардың, жалғызбасты ата-аналардың, үлкен индустриалдық қала тұрғындарының, атеистердің, дәстүрлі емес жыныстық қарым-қатынасты қолаушылардың, яғни, қоғамның кез келген саласындағы өкілінің қолдауына ие.

Профессор Джозеф Уайттың айтуына қарағанда, жоғары білімді, дүниетанымы кеңірек адамдардың демократиялық партияны қолдау тенденциясы байқалады.



Ал республикалық партия негізінен, ауқатты, ірі компанияларда жоғарғы лауазымға ие қызметкерлер, жұмысшы класы мен орта классқа кіретін ақ нәсілді еркектер, діншіл сайлаушылар, дәстүрлі отбасыларға иек арта алады.

Американың батыс және шығыс жағалауындағы штаттар демократтарды қолдаса, оңтүстік штаттар республикалықтарды қолдайды.

АҚШ-та сайлау кезіндегі штаттардың қай партияны қолдайтынын айқындау үшін оларды «қызыл» және «көк» түске бөледі.

Көк түсті штаттар – демократиялық штаттар

Қызыл түсті штаттар—республикалықтар